Άλματα ανάπτυξης και αναπτυξιακά ορόσημα

 

Τα μωράκια περνούν αναπτυξιακά άλματα κατά τα οποία ετοιμάζουν τα νέα τους επιτεύγματα, όπως το να γυρνούν μπρούμυτα, να μπουσουλήσουν, να περπατήσουν ή και να μιλήσουν.

Στο αναπτυξιακό άλμα τα μωρά που θηλάζουν αυξάνουν την παραγωγή σύμφωνα με τις ανάγκες τους, ενώ τα μωρά που πίνουν ξένο γάλα μπορεί είτε να αυξήσουν την ποσότητα φαγητού είτε να τη μειώσουν για εκείνη την περίοδο.

Τα άλματα ανάπτυξης σε εβδομάδες:

• 5η

• 8η & 9η

• 12η

• 15η-16η-17η-18η-19η συνεχόμενες με κορύφωση στην 17η

• 23η-24η-25η-26η με κορύφωση την 26η

• 29η-30η (άγχος αποχωρισμού/προσκόλληση)

• 34η-35η-36η-37η με κορύφωση την 36η

• 42η-43η-44η-45η-46η-47η με κορύφωση την 44η

• 51η-52η-53η-54η με κορύφωση την 53η

• 60η-61η-62η-63η-64η με κορύφωση την 62η-63η

• 71η-72η-73η-74η-75η με κορύφωση την 72η-73η

Άλματα ανάπτυξης μπορεί να εμφανίσει το παιδί σας και στη νηπιακή του ηλικία

Ορόσημα ανάπτυξης σε βρέφη και νήπια – Αναλυτική λίστα

Ο ερχομός ενός παιδιού γεμίζει αναμφίβολα με χαρά αλλά και με άγχος τους γονείς. Αγωνιούν για την ομαλή ανάπτυξή του, χαίρονται για τα επιτεύγματά του αλλά πολλές φορές το συγκρίνουν με άλλα παιδιά. Αν και κάθε παιδί έχει διαφορετικό ρυθμό ανάπτυξης, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τα λεγόμενα «αναπτυξιακά ορόσημα» για να καθορίσουν αν έχει φυσιολογική ή αναπτυξιακή καθυστέρηση.

«Όταν μιλάμε για την ανάπτυξη του παιδιού, αναφερόμαστε στην ικανότητά του να κάνει όλο και πιο σύνθετα πράγματα καθώς μεγαλώνει. Από τη γέννηση του και μέχρι την ηλικία των 5 ετών εξελίσσονται τα πιο σημαντικά στάδια ανάπτυξής του, τα οποία θα σηματοδοτήσουν τη μετέπειτα εξέλιξη του σε διάφορους τομείς. Βέβαια, θα πρέπει να τονίσουμε ότι τα αναπτυξιακά στάδια δεν εμφανίζονται σε όλα τα παιδιά με τον ίδιο ρυθμό, όμως οι ηλικίες που αναφέρονται αναλυτικά παρακάτω είναι ενδεικτικές για την κατά μέσο όρο εκδήλωση των αντίστοιχων χαρακτηριστικών», εξηγεί ο Μηνάς Καπετανάκης, MD, PhD c, Παιδίατρος – ειδικός Παιδονευρολόγος.

0 – 1 μηνός

Κινητική ανάπτυξη

1. Φέρνει τα χέρια σε μέση γραμμή, δηλαδή κοντά στα μάτια και το στόμα
2. Τα χέρια είναι αρχικά τον περισσότερο χρόνο σφιχτές γροθιές
3. Γυρίζει το κεφάλι και προς τις δύο πλευρές όταν είναι μπρούμυτα
4. Το κεφάλι «πέφτει» πίσω όταν ανασηκώνετε το παιδί, η ικανότητα στήριξης της κεφαλής είναι μέτρια
5. Το αντανακλαστικό του ξαφνιάσματος ή moro. Εκλύεται από έναν ξαφνικό δυνατό θόρυβο ή από απότομες κινήσεις, όπως όταν ξεντύνουμε το βρέφος τεντώνεται, εκτείνει συμμετρικά τα χέρια και τα πόδια, ανησυχεί ή κλαίει, και αμέσως μετά φέρνει γρήγορα τα χέρια και πόδια στη μέση γραμμή
6. Αντανακλαστικό και όχι κοινωνικό χαμόγελο

Αισθητηριακή ανάπτυξη (όραση, ακοή, όσφρηση, αφή)

1. Εστιάζει σε απόσταση ως και περίπου 30 εκατοστά
2. Τα μάτια κινούνται και συχνά μοιάζει να «αλληθωρίζει». Αναγνωρίζει οικείους ήχους και φωνές (η ακοή του είναι πλήρως ανεπτυγμένη ήδη)
3. Προτιμά ασπρόμαυρα σχέδια καθώς η έγχρωμη όραση δεν είναι ακόμα πλήρως ανεπτυγμένη, αλλά περισσότερο από όλα προτιμά τα πρόσωπα
4. Προτιμά τις γλυκές μυρωδιές και αναγνωρίζει τη μυρωδιά του μητρικού γάλακτος
5. Προτιμά τις απαλές επιφάνειες και τους ήπιους χειρισμούς.

«Πηγή προβληματισμού για τους γονείς και αφορμή για συζήτηση με τον παιδίατρο είναι χαρακτηριστικά, όπως όταν δεν ανοιγοκλείνει τα βλέφαρα όταν του δείχνετε ισχυρό φως, δεν εστιάζει και δεν ακολουθεί 180ο ένα αντικείμενο κοντά στο πρόσωπό του, δεν κινεί συχνά τα άκρα του, μοιάζει πολύ χαλαρό κι αδύναμο, εμφανίζει συνεχή τρόμο της κάτω γνάθου, όταν δεν κλαίει, δεν ανταποκρίνεται σε έντονους ήχους, έχει αδύναμο ρούφηγμα και τρώει πολύ αργά. Βέβαια, ως προς το τελευταίο χαρακτηριστικό θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι το παιδί δεν τρώει πάντα με τον ίδιο ρυθμό», διευκρινίζει ο Δρ. Καπετανάκης.

2 – 3 μηνών

Κινητικά ορόσημα

• Ανασηκώνει το κεφάλι και το στήθος όταν βρίσκεται μπρούμυτα
• Υποστηρίζει το στήθος με τα χέρια όταν βρίσκεται μπρούμυτα (ανασηκώνεται στους αγκώνες)
• Τεντώνει τα πόδια και κλωτσά όταν βρίσκεται ανάσκελα
• Ανοιγοκλείνει τις παλάμες. Τον περισσότερο χρόνο οι παλάμες είναι ανοικτές
• Φέρνει τα χέρια στο στόμα και σπρώχνει αντικείμενα που κάνουν ήχο
• Πιάνει με όλη την παλάμη, πιάνει παιχνίδια με τα δύο χέρια στη μέση γραμμή

Όραση και Ακοή

1. Παρατηρεί πρόσωπα, και ακολουθεί κινούμενα αντικείμενα 180ο
2. Αναγνωρίζει από απόσταση οικεία αντικείμενα και πρόσωπα
3. Σταδιακά χρησιμοποιεί τα μάτια και τα χέρια σε οπτικοκινητικό συγχρονισμό
4. Χαμογελά στον ήχο της φωνής σας
5. Στρέφει το κεφάλι προς τους ήχους και αρχίζει να μιμείται ήχους

Κοινωνικά και Συναισθηματικά Ορόσημα

1. Αναπτύσσει κοινωνικό χαμόγελο
2. Ευχαριστιέται το παιχνίδι με άλλους ανθρώπους και διαμαρτύρεται όταν το παιχνίδι τελειώνει
3. Εκφράζεται περισσότερο με το πρόσωπο
4. Μιμείται κάποιες κινήσεις και εκφράσεις του προσώπου
   Σύμφωνα με τον κ. Καπετανάκη, θα πρέπει να απευθυνθείτε στον παιδίατρός σας αν το παιδί ΔΕΝ:
   – ανταποκρίνεται σε έντονους ήχους
   – παρατηρεί τα χέρια του στους 2 μήνες
   – χαμογελά στον ήχο της φωνής σας στους 2 μήνες
   – ακολουθεί με το βλέμμα κινούμενα αντικείμενα στους 2-3 μήνες
   – χαμογελά στους ανθρώπους στους 3 μήνες
   – πιάνει αντικείμενα με τα δύο χέρια στους 3 μήνες
   – υποστηρίζει καλά το κεφάλι στους 3 μήνες
   – απλώνει το χέρι για να πιάσει παιχνίδια στους 3-4 μήνες
   – «μπαμπαλίζει» στους 3-4 μήνες
   – κινεί ένα ή και τα δύο μάτια προς όλες τις κατευθύνσεις ή «αλληθωρίζει» συνέχεια;
   – παρατηρεί καινούρια πρόσωπα.

4 – 7 μηνών

Κινητικά Ορόσημα

1. Ρολλάρει και προς τις δύο κατευθύνσεις (από μπρούμυτα ανάσκελα και αντίστροφα)
2. Κάθεται, δηλαδή έρχεται στην εδραία θέση, αρχικά με υποστήριξη και ύστερα χωρίς
3. Στηρίζει μέρος του βάρους του στα πόδια
4. Προσεγγίζει αντικείμενα με το ένα χέρι
5. Μεταφέρει αντικείμενα από το ένα χέρι στο άλλο
6. Κρατά αντικείμενα με ολόκληρο το χέρι

Οπτικά Ορόσημα

1. Ολοκληρώνεται η έγχρωμη όραση
2. Ωριμάζει η όραση απόστασης
3. Μπορεί να παρακολουθεί κινούμενα αντικείμενα

Λεκτικά Ορόσημα

1. Γυρίζει στο άκουσμα του ονόματός του
2. Ανταποκρίνεται στο όχι
3. Αναγνωρίζει συναισθήματα από τον τόνο της φωνής
4. Ανταποκρίνεται στους ήχους κάνοντας ήχους
5. Χρησιμοποιεί την φωνή του για να εκφράσει χαρά ή δυσαρέσκεια
6. «Μπαμπαλίζει» με σύμφωνα.

Γνωσιακά Ορόσημα

1. Βρίσκει αντικείμενα μερικώς καλυμμένα
2. Εξερευνά τα χέρια και το στόμα του
3. Προσπαθεί να πιάσει αντικείμενα που δεν φτάνει. Ψάχνει να βρει αντικείμενα που έχουν φύγει από το οπτικό του πεδίο.

Κοινωνικά Ορόσημα

1. Ευχαριστιέται το παιχνίδι
2. Ενδιαφέρεται για τον καθρέφτη
3. Είναι συχνά χαρούμενο.

«Θα πρέπει, όμως, να επικοινωνήσετε με τον παιδίατρό σας στην περίπτωση που το παιδί μοιάζει σφιγμένο, με συσπασμένους μύες ή πολύ χαλαρό, δεν μπορεί να κρατήσει το κεφάλι του ή τον κορμό του στην εδραία θέση, απλώνει μόνο το ένα χέρι, δεν θέλει να το αγκαλιάζετε, δεν δείχνει τρυφερότητα, δεν χαίρεται όταν βρίσκεται με άλλους ανθρώπους, το ένα ή και τα δύο μάτια κινούνται προς τα έξω, έχει ευαισθησία στο φως, δεν ανταποκρίνεται σε ήχους, δεν φέρνει αντικείμενα στο στόμα, δεν γυρίζει από μπρούμυτα ανάσκελα ή το ανάποδο στους 5 μήνες, δεν χαμογελά αυθόρμητα στους 5 μήνες, δεν γελά στους 6 μήνες, δεν προσπαθεί να φτάσει αντικείμενα στους 7 μήνες, δεν παρακολουθεί με το βλέμμα αντικείμενα και προς τις δύο κατευθύνσεις στους 7 μήνες, δεν προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή σας ή αν δεν “μπαμπαλίζει” στους 8 μήνες», σημειώνει ο Παιδίατρος – ειδικός Παιδονευρολόγος.

8 – 12 μηνών

Κινητικά Ορόσημα

1. Έρχεται και παραμένει σε καθιστή θέση χωρίς βοήθεια
2. Μπουσουλάει πάνω στην κοιλιά του, έρπει
3. Στέκεται όρθιο κρατώντας έπιπλα
4. Περπατάει κρατώντας έπιπλα κατά μήκος
5. Στέκεται στιγμιαία χωρίς να κρατιέται από πουθενά
6. Μπορεί να κάνει και λίγα βήματα χωρίς βοήθεια

Ορόσημα λεπτής κινητικότητας

1. Πιάνει αντικείμενα με τον δείκτη και τον αντίχειρα
2. Χτυπάει δυο κύβους μεταξύ τους
3. Βάζει και βγάζει αντικείμενα μέσα σε δοχείο
4. Αφήνει τα αντικείμενα που έπιασε με ευκολία

Γλωσσικά ορόσημα

1. Προσέχει πολύ τον λόγο των μεγάλων
2. Απαντά στο «όχι» και άλλες απλές εντολές
3. Κάνει απλές χειρονομίες κουνώντας το κεφάλι δείχνοντας «όχι», λέει «μπαμπά» και «μαμά» στο σωστό πρόσωπο
4. Χρησιμοποιεί σημεία έκπληξης
5. Προσπαθεί να μιμηθεί λέξεις

Γνωσιακά Ορόσημα

1. Εξερευνά τα αντικείμενα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους
2. Βρίσκει εύκολα κρυμμένα αντικείμενα
3. Κοιτάζει τη σωστή εικόνα όταν την ονομάζετε
4. Μιμείται χειρονομίες
5. Χρησιμοποιεί αντικείμενα με τον σωστό τρόπο

Θα πρέπει να συμβουλευθείτε τον παιδίατρο αν δεν μπουσουλάει στους 12 μήνες, «σέρνει» τη μια μεριά του σώματός του όταν μπουσουλάει για περισσότερο από 1 μήνα, δεν στέκεται χωρίς βοήθεια, δεν ψάχνει αντικείμενα που κρύβονται μπροστά του, δεν δείχνει σε εικόνες και αντικείμενα, δεν χρησιμοποιεί λέξεις όπως «μαμά» και «μπαμπά», δεν ακούει στο όνομά του ή δεν χρησιμοποιεί χειρονομίες ή νοήματα.