Μητρικός θηλασμός. Βήμα προς βήμα οδηγός για νέες μανούλες
Ο μητρικός θηλασμός για να στεφθεί με επιτυχία πρέπει να υπάρξει κάποια προετοιμασία. Αυτή, ξεκινά από την περίοδο της εγκυμοσύνης, όπως για παράδειγμα η έγκαιρη ενημέρωση της μητέρας. Έτσι ώστε να είναι σε θέση να γνωρίζει τι να περιμένει, ποιές είναι οι επιλογές που έχει, ώστε να ξεκινήσει και να εξελιχθεί με επιτυχία ο μητρικός θηλασμός.
Μητρικός Θηλασμός: 10 βήματα για επιτυχία
Η Unicef, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας έχουν δημοσιεύσει έναν οδηγό 10 βημάτων για επιτυχία. Αυτός ο οδηγός απευθύνεται τόσο σε υποψήφιους, αλλά και σε επαγγελματίες υγείας και όλες τις εγκαταστάσεις κλινικών και νοσοκομείων που προσφέρουν υπηρεσίες μητρότητας και νεογνικής φροντίδας.
Η Unicef, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας έχουν δημοσιεύσει έναν οδηγό 10 βημάτων για επιτυχία. Αυτός ο οδηγός απευθύνεται τόσο σε υποψήφιους γονείς, αλλά και σε επαγγελματίες υγείας και όλες τις κλινικές και νοσοκομεία που περιλαμβάνουν μαιευτικά – γυναικολόγικά τμήματα – υπηρεσίες μητρότητας και νεογνικής φροντίδας.
- Ύπαρξη πολιτικής του νοσοκομείου / κλινικής / ιατρείου, γραπτώς, για το μητρικό θηλασμό και για την οποία ενημερώνεται συνεχώς το υγειονομικό προσωπικό.
- Εκπαίδευση του προσωπικού, ώστε να έχουν τις κατάλληλες γνώσεις και προσόντα να εφαρμόσουν την πολιτική αυτή.
- Πληροφόρηση όλων των εγκύων για τα οφέλη του μητρικού θηλασμού και πως να τον διαχειριστούν.
- Παροχή βοήθειας στις μητέρες ώστε να υπάρξει επαφή δέρμα-με-δέρμα αμέσως μετά τον τοκετό και να μπορέσουν να θηλάσουν μέσα στην πρώτη ώρα από τον τοκετό (όσο το δυνατόν γρηγορότερα).
- Εκπαίδευση των μητέρων πώς να θηλάζουν και πως να διατηρούν τη γαλουχία ακόμη και αν πρέπει να χωριστούν με το μωρό τους.
- Αποκλειστική τροφή του νεογνού να είναι το μητρικό γάλα και να μην χορηγούνται υγρά ούτε συμπλήρωμα με ξένο γάλα, εκτός από τις περιπτώσεις που υπάρχει ιατρική ένδειξη.
- Εφαρμογή της πρακτικής της συνδιαμονής, δηλαδή παραμονή του βρέφους στο δωμάτιο νοσηλείας της μητέρας – 24 ώρες το εικοσιτετράωρο – κατά τη διαμονή τους στο μαιευτήριο.
- Ενθάρρυνση των μητέρων να θηλάζουν τα μωρά τους,όποτε το ζητήσουν, χωρίς να υπάρχει ωράριο.
- Αποθάρρυνση για τη χορήγηση τεχνητών θηλών, όπως πιπίλες ή μπιμπερό, σε θηλάζοντα βρέφη.
- Ίδρυση ομάδων υποστηρικτικών προς τον μητρικό θηλασμό και παραπομπή των μητέρων σε αυτές.
Συνεπώς, η προετοιμασία για το μητρικό θηλασμό ξεκινά από την περίοδο της και αφορά κυρίως την ενημέρωση αλλά και την εκπαίδευση των γυναικών, οικογενειών και υποψήφιων μητέρων, και της κοινωνίας ώστε να γίνει γνωστή και αντιληπτή η σημαντικότητα του θέματος για την ανάπτυξη των νέων ανθρώπων, οικογενειών και ως συνέπεια της κοινωνίας – 3ο βήμα.
Συνεπώς, η προετοιμασία για το μητρικό θηλασμό ξεκινά από την περίοδο της εγκυμοσύνης. Αφορά κυρίως την ενημέρωση αλλά και την εκπαίδευση των γυναικών, οικογενειών, υποψήφιων μητέρων και γενικότερα της κοινωνίας.Έτσι, ώστε να γίνει γνωστή και αντιληπτή η σημαντικότητα του θέματος για την ανάπτυξη των νέων ανθρώπων, οικογενειών και κατά συνέπεια της κοινωνίας – 3ο βήμα.
Πρώτος Θηλασμός
Ο πρώτος θηλασμός επίσης – που πρέπει να γίνεται μέσα στην πρώτη ώρα από τον τοκετό – είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα που θέτει τα θεμέλια για την εδραίωση της επιτυχημένης γαλουχίας.
Η μητέρα, θα πρέπει να γνωρίζει γι’ αυτό, ώστε να είναι σε θέση να το ζητήσει από τους γιατρούς του μαιευτηρίου και να έρθει σε πρώτη επαφή “δέρμα με δέρμα” με το μωρό της, αμέσως μετά τον τοκετό – 4ο βήμα.
Κατά την επαφή μητέρας – νεογνού δέρμα με δέρμα, το νεογνό τοποθετείται αμέσως μετά τον τοκετό γυμνό πάνω στο στήθος της μητέρας του και ενστικτωδώς ηρεμεί (εδώ παίζει ρόλο και ο χτύπος της καρδιάς της μητέρας, που από έμβρυο έχει συνηθίσει). Αν αφεθεί ελεύθερο σιγά-σιγά μετακινείται κοντά στο μαστό και ξεκινά να θηλάζει.
Η πρώτη αυτή επαφή αμέσως μετά τον τοκετό υποστηρίζεται και μετά από καισαρική τομή, εφόσον η μητέρα και το νεογνό έχουν σταθεροποιηθεί και υπάρχει ενημερωμένο και εκπαιδευμένο προσωπικό.
Θηλασμός – Συνδιαμονή μητέρας βρέφους
Η συνδιαμονή μητέρας και βρέφους – που σημαίνει την παραμονή του βρέφους στο δωμάτιο νοσηλείας της μητέρας για όλο το 24ωρο, κατά τη διαμονή τους στο μαιευτήριο – είναι πολύ σημαντικό βήμα για επιτυχία στο θηλασμό. Είναι επίσης το αμέσως επόμενο για το οποίο θα πρέπει να είναι ενήμερη η μητέρα, ώστε να είναι σε θέση να το ζητήσει από τους γιατρούς.
Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι με τη συνδιαμονή, οι μητέρες αισθάνονται πιο σίγουρες και γίνονται πιο ικανές να φροντίσουν το μωρό τους, σε σύγκριση με μητέρες που δεν είχαν συνδιαμονή, και επίσης ότι ευνοείται ο συναισθηματικός δεσμός μεταξύ μητέρας και παιδιού και τίθενται οι βάσεις για την οικογενειακή ζωή.
Συμπερασματικά, το μυστικό της επιτυχίας του μητρικού θηλασμού (και σχέσης μητέρας – βρέφους) ξεκινά από την περίοδο της εγκυμοσύνης, με την ενημέρωση και εκπαίδευση της μητέρας και θεμελιώνεται με τις πρακτικές των πρώτων ημερών κατά τη διαμονή στο μαιευτήριο.
Προετοιμασία των θηλών
Το πρώτο στάδιο της γαλακτοφορίας είναι προετοιμασία των μαστών. Είναι μια διαδικασία που ξεκινά από την αρχή της εγκυμοσύνης, από το ίδιο το σώμα, η φροντίδα της φύσης που προετοιμάζει το δώρο αυτό του μητρικού θηλασμού.
Από το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, το στήθος αρχίζει να αυξάνει σε μέγεθος και οι θηλές να σκουραίνουν και να μεγαλώνουν. Προς τα μέσα του δευτέρου τριμήνου ξεκινά η παραγωγή πρωτογάλατος, το οποίο μπορεί να αρχίσει να εκκρίνεται από τις θηλές σε κάποιες περιπτώσεις, προς το τέλος της εγκυμοσύνης.
Η μητέρα θα πρέπει μόνο να φροντίσει για την καθαριότητα των θηλών με το καθημερινό της μπάνιο, χωρίς να χρειαστεί να προβεί σε κάποια άλλη ενέργεια, που πιθανώς να έχει ακούσει, με κίνδυνο να τραυματιστεί το στήθος και οι θηλές.
Ειδική φροντίδα θα χρειαστεί μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις με σαφείς ανατομικές δυσμορφίες. Δεν υπάρχει όμως λόγος ανησυχίας, καθώς με ειδικές τεχνικές και την κατάλληλη καθοδήγηση του γιατρού και ειδικού σε θέματα μητρικού θηλασμού μπορεί να λυθεί το πρόβλημα.
Εάν δυσκολεύεστε με τον μητρικό θηλασμό, επικοινωνήστε με κάποια μαία ή Σύμβουλο Θηλασμού.
Χρήσιμοι οργανισμοί:
Σύλλογος Επιστημόνων Μαιών- Μαιευτών Αθήνας: 210 6429675
La Leche League Greece: info@lllgreece.org
Σύλλογος Πιστοποιημένων Συμβούλων Γαλαξίας: info@galaxiasibclc.gr
Στο μεταξύ η Lansinoh HPA® Lanolin μπορεί να βοηθήσει στην επούλωση και προστασία των τραυματισμένων θηλών. Είναι 100% φυσική και ασφαλής για το μωρό και τη μητέρα καθώς και η μοναδική στον κόσμο που χάρη στην καθαρότητά της φέρει σφραγίδα από τη Βρετανική Αλλεργιολογική Εταιρία. Πλεονέκτημα επίσης αποτελεί το ότι δεν χρειάζεται να αφαιρεθεί πρίν το θηλασμό σε σύγκριση με άλλες που χρειάζεται να αφαιρεθούν.
Είναι φυσικό το στήθος σας να μεγαλώσει, να βαρύνει και να είναι λίγο πιο ευαίσθητο όταν ξεκινήσει η δημιουργία περισσότερου γάλακτος. Κάποιες φορές η μεγάλη ποσότητα γάλακτος που παραμένει στο στήθος μπορεί να οδηγήσει σε πρήξιμο όταν το στήθος είναι βαρύ και πονάει. Εάν υπάρξει πρήξιμο, θηλάστε συχνά από αυτό το στήθος για να μπορέσει να αδειάσει. Σε περίπτωση που το στήθος είναι αρκετά γεμάτο ή η θηλή είναι επίπεδη, αντλείστε με το χέρι ή το θήλαστρο μικρή ποσότητα γάλακτος πρίν το τάισμα ώστε να μαλακώσει το στήθος και η θηλή. Χρησιμοποιείστε κρύες κομπρέσες όπως το 3σε1 TheraPearl Θεραπεία Στήθους μεταξύ των ταισμάτων για ανακούφιση από τον πόνο και βεβαιωθείτε ότι λαμβάνετε αρκετά υγρά και ξεκούραση καθώς φροντίστε να φοράτε υποστηρικτικό στηθόδεσμο.
Κάποιες γυναίκες θα βιώσουν απόφραξη των γαλακτοφόρων αδένων όταν το στήθος δεν αδειάζει εντελώς κατά το θηλασμό. Αν κάποιος αδένας φράξει, ο μαστός θα είναι ζεστός, θα πονάει και θα είναι κόκκινος και σκληρός στο σημείο που θα έχει φράξει ο αδένας. Εάν συμβεί αυτό, είναι σημαντικό να συνεχίσετε να θηλάζετε συχνά, από το στήθος που έχει επηρεαστεί καθώς θα βοηθήσει στην καλύτερη ροή του γάλακτος. Χρησιμοποιήστε τη ζεστή κομπρέσα TheraPearl – εύκολη στη χρήση, απλά την τοποθετείτε σε φούρνο μικροκυμάτων για μερικά λεπτά και την εφαρμόζεται στο αντίστοιχο σημείο. Σημαντικό είναι να φοράτε έναν καλό, χαλαρό, υποστηρικτικό στηθόδεσμο, κατά προτίμηση χωρίς μπανέλες ώστε να μην πιέζεται το στήθος.
Κάποιες μητέρες μπορεί να παρουσιάσουν μαστίτιδα, που πολλές φορές οφείλεται στο ελλειπές άδειασμα του γάλακτος από το στήθος. Συμπτώματα που παρουσιάζονται: κόκκινο, πρησμένο στήθος, ζεστό και επώδυνο στο άγγιγμα, πυρετός. Σημαντικό είναι να συνεχίσετε να θηλάζετε από το στήθος που έχει επηραστεί, να αντλείτε με το θήλαστρο εάν χρειάζεται και να βεβαιώνεστε ότι το στήθος σας έχει αδειάσει εντελώς. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το 3σε1 Therapearl Θεραπεία Στήθους ζεστό και να χαλαρώσετε.
Εάν οι θηλές σας είναι επίπεδες και το μωρό σας δυσκολεύεται να πιάσει τη θηλή , χρειάζεται με απαλό τρόπο να την εξωθήσετε προς τα έξω. Το Latch Assist μπορεί να σας βοηθήσει.
Tips για την επούλωση των τραυματισμένων θηλών:
Τοποθέτηση. Το μωρό σας θα πρέπει να πιάσει ένα μεγάλο μέρος του στήθους, με τη γλώσσα κάτω από τη θηλή.
Συχνό τάισμα. Ένα νεογέννητο χρειάζεται τάισμα 8-12 φορές μέσα στο 24ωρο.
Ταίστε το μωρό σας από το στήθος που δεν είναι πληγωμένο, όταν το γάλα αρχίσει να ρέει αλλάξτε στήθος.
Αποφύγετε τα επιθέματα με πλαστική ενίσχυση που κρατούν τις θηλές υγρές.
Κρέμες που χρειάζεται να αφαιρεθούν πρίν το θηλασμό πρέπει να αποφεύγονται καθώς το τρίψιμο μπορεί να ερεθίσει περισσότερο τις ήδη τραυματισμένες θηλές.
Τα προϊόντα που μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά τη διαδικασία του θηλασμού καθώς και πολλά βοηθητικά άρθρα θα βρείτε στο site της Lansinoh® η οποία ιδρύθηκε το 1984 για να προσφέρει στις θηλάζουσες μητέρες μια καθαρή λύση στο πρόβλημα των πληγωμένων, τραυματισμένων θηλών.
Η Lansinoh® HPA® LANOLIN από τότε καταπραΰνει, θεραπεύει και προστατεύει τις πληγωμένες θηλές για πάνω από 30 χρόνια.
Η Lansinoh® δεσμεύεται να σας βοηθάει καθ’όλη τη διάρκεια του μητρικού θηλασμού, υποστηρίζοντάς σας ώστε να μπορέσετε να θηλάσετε για όσο εσείς το επιθυμείτε.
